Indietro

ⓘ Fiat



Fiat
                                     

ⓘ Fiat

FIAT ła xe na marca automobiłìstega de FCA Italy, che dal 2014 ła fa parte a so volta del grupo industriałe Fiat Chrysler Automobiles.

Ła marca ła ga na łonga storia, esendo stà fondà l11 łujo 1899 a Pałaso Lascaris a Torin come caxa produtrise de automobiłi, par po sviłuar ła pròpia atività in numaroxi altri setori creando cuì cueło che sarìa deventà el pì inportante grupo finansiario e industriałe privà itałian del XX sècoło, oltra che ła prima holding del Paexe e, łimitatamente al setor automobiłìstego, ła maxor caxa produtrise del continente europeo e tersa a łiveło mondiałe, dopo łe statunitensi General Motors Co. e Ford Motor Co., par na ventena dani, fin al sciopar de ła crixe de lindustria automobiłìstega torinexe scumisiada ła fin dei ani otanta.

                                     

1. Storia

Ła dita ła xe nasesta da ła comun vołontà de na doxena tra aristrocrateghi, posidenti, inprenditori e profesionìsti torinexi de istałar na fàbrega par ła produsion de automobiłi. Lidèa de produr automobiłi jera vegnua a Emanuele Cacherano di Bricherasio e Cesare Goria Gatti ga dełibarà lacuisto de l "Accomandita Ceirano & C.", łicuidando Ceirano co ła suma de 20.000 łire, oltre ad asmarlo cuało agente de vendita. Ła prima vetura costruìa da ła FIAT xe stà el modeło "3½ HP", copia de ła "Welleyes" e produxesta in 8 exenplari inte el corso del 1899. Senpre in cuelano, laxienda ga canbià ła denominasion in FIAT drìo sugeriménto de Aristide Faccioli e co lentusiastego sostegno de Cesare Goria-Gatti che, da łe cołone del xornałe LAutomobile, invitava a ladosion de tałe acronemo anca par el so suo benaugurante signifegado łatin sìrca el futuro de lintraprexa. Lúnego a sołevar alcune perplesità xe stà Emanuele Cacherano de Bricherasio, cui lacronemo pareva reciamarse a conceti biblego-rełijoxi, in ràdego co łe so convinsion marxiste.

Łe prime 8 veture xe stae reałixae inte lacuixìa oficina Ceirano, drìoman ła produsion se ga trasferìa inte el novo stabiłimento de corso Dante Alighieri, termenà a tenpo de record inte i primi mexi del 1900. Ła FIAT ga tacà ła costrusion del famoxo stabiłimento produtivo denomenà Lingotto inte el 1916 e i ło ga faxesto entrar in funsion inte el 1923.

Drìo un primo periodo de difiçiłe sviłupo, sgenà da racuante ricapitałixasion e da modifeghe inte ła conpoxision del capitałe asionario non senpre in maniera paçifega ma anca sbocae in procesi clamoroxi par lepoca, ła proprietà de ła caxa automobiłista ła vien asumesta scuaxi par intièro da Giovanni Agnelli, che el deventarà senador durante el Fasismo el restarà a cao de laxienda fin ła fin de ła segonda guera mondiałe.

Dopo aver riscià de pèrdar ła propietà de laxienda par ła pròpia conpromision col rexime fasista, Agnelli pasa el comando a Valletta, sendo moristo in un inçidente aereo lúnego fiòło mascio, Edoardo. Valletta, omo de cuałità non comuni, se ga ocupà de rexer par conto de ła fameja Agnelli una de łe poche axiende itałiane non conpletamente inxenociae da ła desfàta, xe riusìa a farla rialsar e contenporaneamente ga fornìo loportuna preparasion al ròło che pena posìbiłe el gavarìa dovesto asumer el xovane disendente "primo in łinea dinastega" definision atribuìa a Montanelli.

Gianni Agnelli, lerede, xe devenesto presidente de ła FIAT inte el 1966 el xe restà fin al conpimento del 75º conpleano, cuando łe norme statutarie ło ga obligà a mołar ła presidensa.

Ła carga vien asumesta prima 1996 da lex aministrador dełegà Cesare Romiti e drìoman 1998 dal xenoexe Paolo Fresco, in arivo dai Stati Unii, ex vice presidente de ła General Electric.

Ła crixe del grupo ga portà el fradèło Umberto ła prexidensa 2003 e dopo ła morte de Umberto xe stà ła volta 2004 de Luca Cordero di Montezemolo. El rede dexignà da ła fameja Agnelli, John Elkann, xe stà nomenà vice presidente a letà de 28 ani e altri menbri de ła fameja xera entrai a far parte del consejo de aministrasion. LAministrador Dełegà, Giuseppe Morchio, dimisinario, xera stà sostituìo da Sergio Marchionne, dal 1º de xugno 2004.

Ła xestion de Gianni Agnelli ga incrementà notevolmente ła vocasion multinasionałe e plurisetoriałe de laxienda; na vocasion che afondava łe pròpie raìxe inte łe realtà industriałi creae da ła Fiat in tuta Europa, xa inte el inte el primo vintenio del sècoło. Ła cresita, serto jutada anca dal cusìdito "boom conómego" dei ani sesanta, xe stà riłevante sia in canpo nasionałe che inte i marcà estari.

Łe atività łe stratexie del grupo, in orixene direte ła soła produsion industriałe de autoveture e poco dopo anca de veicołi industriałi e agricołi, col pasar del tenpo e a cauxa de łe mudae condision de marcà e del consołidà aseto de gruppo, xe andae verso na difarenti fegasion in tanti altri setori. El grupo ga al momento atività in una vasta gama de setori de lindustria e inte i servisi finansiari.

Se trata del maxor grupo axiendałe itałian, che vanta anca significative atività a lestaro, indovel xe prexente in 61 nasion co 1063 axiende che inpiega pì de 223.000 persone, 111.000 de łe cuałe fora da lItałia.

                                     

1.1. Storia Modełi pre-bełici e bełici

Ła prima produsion de autoverture, datà 1900, ła xe avegnesta co lutiłizo de 150 operai inte el stabiłimento in Corso Dante a Turin. Da łì xe vegnùi fora 24 autoveicołi modeło FIAT 3 ½ HP, de cui na curiozità ła jera ła mancansa de ła marcia dadrìo. Inte el 1903 ła produsion jera łimità a 103 tòchi de auto.

Al 1902 risałe anca ła prima afermasion de ła caza inte łe conpetision automobiłisteghe, cuaado, co ła guida Vincenzo Lancia, ła se azudega na gara łocałe piemonteze ła "Torino Sassi-Superga".

Senpre inte el primo desenio del XX sècoło resałe łe prime difarenti fegasion de ła Fiat inte el canpo dei veicołi comersiałi, dei tram, dei autocari e dei motori marini; inte el fratenpo se ga slargà anca el nùmaro de łe persone ocupae, zonzeste a 2 500 unidà inte el 1906. Inte el 1908 ła ze stà metesta in produsion ła Fiat 1 Fiacre, prima autovetura destinada ła funsion de un tasi de cui zera stà esportai numarozi ezenplari inte łe pì inportanti sità cofà Parize, Łondra e New York.

Ła soçietà ła ga insià anca na atività a lestero co ła fondasion intel 1908 de ła Fiat Automobile Co inte i Stati Unìi e ła sucesiva costrusion intel 1909 del stabiłimento de Poughkeepsie; fin al 1917 ghe xe stà produzesti, soratuto asenblando tòchi in arivo da lItałia, alcuni modełi, i Type 53, 54, 55 e 56 asimiłabiłi ai ecuivałenti Tipo 3, 4 e 5 produzesti in Itałia.

Poco prima del sciopar de ła prima guera mondiałe, ła soçietà cietà turineza ga renovà par intièro ła gama de autoveture in produsion co ła prezentasion dei modełi 1, 2, 3, 4, 5, 6; de sti modełi va recordà ła prezensa dei primi ezenpi de bateria de trasmision a cardano. Intel 1911 lazienda ła se ga simentà inte ła costrusion de un autoveicoło spesìfego par báter el record mondiałe de vełoçità: a tal fin ła ga fabregà ła Fiat S76 Record, un auto da 28.353 cm³ e 290 CV de potensa, in grao de tocar scuazi i 300 km/h.

Senpre prima de ła sciopàda de ła guera lazienda mare ła ga fondà ła"Fiat lubrificanti", ła ga slargà łe so atività estere co ła vertùra de na soçietà in Rusia e ła ga tacà ła produsion in serie de ła Fiat Zero de cui ła costruirà sirca 2 000 ezenplari, fornii anca de inpianto ełetrego. Naturalmente ła produsion siviłe ła zera scuazi conpletamente convertìa a uzo bełico durante el ràdego e l modeło Fiat 501 xe stà asenblà soratuto par el Rejo Ezersito.

                                     

2. Linganbi foresti

  • Sito ufisałe fiat.com.
  • Sito ufisałe fiat.co.uk.
  • Fiat canale ufisałe YouTube.
  • EN Fiat Ençiclopedia Britannica, Encyclopædia Britannica, Inc.
  • EN Opere riguardanti Fiat Open Library, Internet Archive.
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →